Epilepsja to zespół przewlekłych zaburzeń neurologicznych, charakteryzujących się napadami padaczkowymi.

To złożone zjawisko chorobowe. Przez lata padaczka była postrzegana negatywnie – wokół choroby narosło wiele mitów. Obecnie świadomość społeczna na temat epilepsji uległa poprawie, jednak chorzy wciąż zmagają się z wieloma ograniczeniami.

Epilepsja to schorzenie powszechnie występujące w Polsce – szacuje się, że liczba chorych wynosi około 400 tysięcy. Występowanie napadów padaczkowych jest związane z wiekiem. Najczęściej zachorowania występują w okresie niemowlęctwa lub po 60. roku życia.

Przyczyna powstawania epilepsji nie jest znana. Do najczęstszych rozpoznanych powodów wystąpienia padaczki zalicza się urazy głowy, choroby zwyrodnieniowe oraz naczyniowe mózgu, zapalenie opon mózgowych i uwarunkowania genetyczne.

Polega ona na występowaniu nieprowokowanych napadów padaczkowych, które mogą objawiać się w różny sposób. Czasami wyglądają dość dramatycznie (napady toniczno-kloniczne), czasami zaś przyjmują postać bezdrgawkową (około 40% wszystkich objawów). Jedną z łagodniejszych form napadów padaczkowych są tzw. napady małe, które polegają na kilkusekundowej utracie świadomości. Mogą też przybierać postać krótkich zaburzeń czucia lub odbieraniu dziwnych wrażeń wzrokowych, węchowych oraz słuchowych.

Opieka nad osobami starszymi z epilepsją

Leczenie epilepsji polega na długotrwałym przyjmowaniu leków przeciwpadaczkowych. Bardzo ważne jest ich systematyczne przyjmowanie oraz stosowanie się do zaleceń lekarskich – w większości przypadków pozwala to zmniejszyć liczbę napadów, a nawet doprowadzić do ich całkowitego ustąpienia.

Istnieją czynniki, które mogą prowokować pojawienie się napadów padaczkowych. Zaliczane są do nich między innymi kawa, herbata, alkohol oraz papierosy. Opiekując się osobą starszą z padaczką, należy również zadbać o spokój. Gwałtowne emocje, takie jak złość, niepokój czy nadmierna ekscytacja nie są wskazane. Należy chronić chorych przed zbyt wieloma bodźcami emocjonalnymi.

Prowadzenie określonego stylu życia oraz unikanie czynników prowokujących wystąpienie napadów padaczkowych ma duże znaczenie w terapii.

Istotna w opiece nad osobą chorą jest również znajomość zasad prawidłowego postępowania w przypadku wystąpienia napadu padaczkowego.

Jak reagować w trakcie wystąpienia napadu dużego (toniczno-klonicznego)?

Przede wszystkim nie należy bać się zareagować ani obawiać się samego chorego – w trakcie napadu nikomu on nie zagraża. Powinniśmy zachować spokój i zabezpieczyć chorego przed ewentualnymi urazami.
Następnie powinniśmy ułożyć chorego w pozycji bezpiecznej oraz zapewnić drożność dróg oddechowych. Napad trwa zwykle od 2 – 3 minut, dlatego należy cierpliwie zaczekać, aż się skończy. Jeżeli atak się przedłuża, powinniśmy wezwać karetkę.

Akceptacja osób cierpiących na padaczkę przez otoczenie ma ogromny wpływ na ich samopoczucie i zadowolenie z życia.
Zdarza się, że osoby starsze z padaczką są pomijane przy okazji różnych wycieczek, aktywności w obawie o ich bezpieczeństwo. Tak ostrożna postawa ma uzasadnienie jedynie u osób z padaczką o ciężkim przebiegu, natomiast w pozostałych przypadkach jest bezcelowa.

Otoczenie chorego ma niezwykle duży wpływ na postępy w terapii. Osoby dotknięte epilepsją potrzebują pomocy doświadczonego i empatycznego opiekuna. Pozwala to zapewnić podopiecznemu bezpieczeństwo oraz zwiększyć jego komfort fizyczny i psychiczny.