Opieka nad Osobą Starszą, poruszającą się na wózku inwalidzkim, to zdecydowanie jedna z tych kategorii obowiązków, która może wprawiać w zakłopotanie. Nie obejdzie się bez odpowiedniego przeszkolenia i zdobycia wiedzy, ponieważ to co jest najważniejsze we współpracy z Podopiecznymi na wózku, to odpowiedzialność – za drugą osobę, ale także i za nasze własne zdrowie. Czy w takim razie powinniśmy unikać takich zleceń? Zdecydowanie nie, ponieważ opieka nad Osobą Starszą na wózku inwalidzkim wcale nie musi być trudniejsza – wprost przeciwnie – przy odpowiednim podejściu oraz posiadanej wiedzy, może to być jedno z naszych najlepszych miejsc pracy. Niezbędne będzie jednak poznanie kilku zasad oraz technik, które przydadzą się przy opiece nad osobą niepełnosprawną.

Już na wstępie warto rozgraniczyć współpracę z Podopiecznym na wózku inwalidzkim na dwa – równie istotne – obszary. Pierwszy, dotyczący czynności związanych ze sprawowaniem opieki nad Seniorem oraz drugi, tyczący się odpowiedniego podejścia psychologicznego. Poza tym, korzystna będzie także nauka obsługi narzędzi służących pomocy w sprawowaniu opieki nad Osobą Starszą. Do takich zaliczymy lifty, pasy do transferu, dyski obrotowe, maty antypoślizgowe i wiele innych – jednak na ten temat poświęcimy jeszcze osobny wpis. Jakie więc podstawowe zasady wyróżnimy przy sprawowaniu opieki nad Seniorami na wózku?

Jak najwięcej samodzielności
Nie traktujmy osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim tak jakby była kompletnie niesamodzielna! Takim zachowaniem – próbując wszystko zrobić za naszych Podopiecznych – tylko pogorszymy sytuację, dając im przy okazji do zrozumienia, że traktujemy ich niczym „małe dzieci”. Dajmy Seniorom poruszającym się na wózku jak najwięcej swobody, pozwólmy wykonywać pomniejsze czynności, ale przy tym także nie zapominajmy o niewielkiej asekuracji. Takie podejście może motywować Seniora, poprawiać humor, dawać satysfakcję z życia. Co jednak najistotniejsze, taka doza samodzielności będzie korzystna dla zdrowia psychicznego osób na wózkach inwalidzkich. W tym miejscu można zadać sobie jeszcze dodatkowe pytanie. Do jakich czynności angażować osobę Podopiecznego? W naszej opinii najlepiej postawić na te związane z samoobsługą, a w późniejszym etapie – także na pomoc przy drobnym pracach domowych.

Nie wyręczajmy Podopiecznych
Oczywiście zasada ta nie dotyczy osób w pełni niesamodzielnych, które będę wymagały zupełnie innego zakresu pomocy. Zwykle jest tak, że współpracując z osobą poruszającą się na wózku inwalidzkim chcemy jak najbardziej jej pomóc. Takie podejście – choć dyktowane dobrymi intencjami – prowadzi do frustracji Podopiecznego. Jeżeli osoba poruszająca się na wózku jest w stanie zadbać o siebie, wykonywać niektóre czynności samodzielnie, to nie wyręczajmy jej w tym. To zwiększy poczucie komfortu psychicznego oraz poczucia niezależności u Seniora. Pamiętajmy – warto wspomagać, nie wyręczać!

Zadbajmy o transparentność naszych działań
Pracując jako Opiekunka Osób Starszych w Niemczech z pewnością nie jeden raz spotkałaś się z odmową, a nawet protestem ze strony swoich Podopiecznych. To normalne, a zwykle dyktowane jest tym, że zapominamy o informowaniu drugiej osoby o czynnościach, które chcemy wykonać. Rzecz ma się analogicznie do osób poruszających się na wózku inwalidzkim, z tym że w tym przypadku trzeba zachować jeszcze więcej uwagi. Zawsze, przed wykonywaniem jakiegokolwiek działania pielęgnacyjnego lub transferu, przekazujmy naszym Podopiecznym to, co i jak zamierzamy wykonać. W niektórych przypadkach warto jest najpierw zapytać o zgodę na podjęcie się danego działania. Takie podejście spowoduje, że nie tylko zadbamy o spokojny przebieg współpracy, ale także będziemy mogli liczyć na wsparcie Seniora przy wykonywanej pracy.

Nie wykonujmy czynności, o których nie mamy pojęcia
Proste, ale często bywa tak, że zapominamy o tych najprostszych zasadach – szczególnie, gdy chcemy komuś pomóc. Zanim zaczniemy opiekować się osoba na wózku inwalidzkim, to w pierwszej kolejności poznajmy odpowiednie techniki oraz narzędzia, które pomogą nam przy takiej współpracy. Nieodpowiednio wykonywana opieka nad Osobą Starsza na wózku, może przynieść szkodę Seniorowi, jak i nam samym.

Kwestią najistotniejszą przy opiece nad Osobą Starszą na wózku inwalidzkim, która wymaga transferu lub wsparcia przy poruszaniu się jest… bezpieczeństwo Opiekunki. Można stwierdzić śmiało, że to egoistyczne podejścia. Prawda jest jednak nieco odmienna, a brzmi ona następująco „Bezpieczeństwo Podopiecznego jest zależne od bezpieczeństwa Opiekuna”. Warto więc poznać podstawowe zasady, dzięki którym – podczas opieki nad Seniorami mającymi problemy z przemieszczaniem się, bądź wymagającymi transferu – nie zaszkodzimy przy okazji swojemu własnemu zdrowiu:

1 Podczas przenoszenia lub wspieraniu w poruszaniu się przez Podopiecznego pamiętajmy, by zawsze mieć nogi lekko ugięte w kolanach oraz zachowywać proste plecy. Taki zabieg odciąży nasz kręgosłup, zapewni większą amortyzację, a przy tym pozwala na zachowanie stabilniejszej postawy.
2 Do analogicznej sytuacji jak powyżej, warto także nie zapominać o szerszym rozstawieniu stóp, co dodatkowo zapewni nam większą stabilność.
3 Przy przenoszeniu Podopiecznego lub zmienianiu jego pozycji np. w łóżku pamiętajmy o tym, by nie wykonywać gwałtownych ruchów. Nasze poczynania muszą być pewne, unikajmy gwałtownych skrętów tułowia, przechylania się na boki, czy choćby stawianie zbyt dużych kroków.
4 Zachowajmy odpowiednią odległość od Podopiecznego. Im będzie nas bliżej, tym łatwiej będzie nam przetransportować Seniora z wózka do drugiego punktu. Przy bliższej odległości naturalnie bardziej zaangażowane będą mięśnie biodrowe oraz mięśnie nóg, które należą do najsilniejszych partii człowieka, a przy tym do najmniej narażonych na urazy i kontuzje.
5 Pamiętajmy, że najbezpieczniejszą metodą przenoszenia Podopiecznego jest poruszanie się przy pomocy tzw. kroku odstawno-dostawnego. Mamy nadzieję, że nie musimy także wspominać o tym, by droga z punktu „A” do punktu „B” – przy takiej sytuacji – była jak najkrótsza i jak najmniej zagracona różnymi przedmiotami.
6 Jeśli stan Seniora na to pozwala, to prośmy o to, by pomagał nam przy takich czynnościach opiekuńczych.

Nie da się ukryć, iż w niniejszym artykule skupiliśmy się przede wszystkim na opiece nad Osobą Starszą, której stan zdrowia umożliwia współpracę z Opiekunką. Osoby całkowicie niesamodzielne wymagają znacznie większej uwagi oraz wsparcia ze strony Opiekunki – a przede wszystkim odpowiedniej wiedzy i kwalifikacji. Warto jednak rozprawić się z dość często powielanym mitem jakoby praca z osobą na wózku inwalidzkim należała do trudniejszych. Nie jest to prawdą, a tego typu zlecenia mogą być wręcz jednymi z przyjemniejszych. Wymagane jest jednak stosowanie się do kilku zasad, m.in. tych przedstawionych powyżej.