Komunikacja z osobami w podeszłym wieku może nieść ze sobą wiele wyzwań.

Ma na to wpływ wiele czynników, takich jak:

  • stan zdrowia podopiecznego,
  • różnice kulturowe,
  • lata przeżyte w odmiennych środowiskach,
  • czy indywidualne cechy osobowościowe.

Sprawne porozumiewanie się wpływa pozytywnie na relację z seniorem, buduje miłą i bezpieczną atmosferę oraz pozwala nawiązać nić porozumienia. Dodatkowo osoby starsze zmagają się z poczuciem osamotnienia, dlatego dotrzymywanie towarzystwa i rozmawianie to niezmiernie ważne zadanie w pracy opiekuna. Wypracowanie własnego języka komunikacji oraz dostosowanie jej stylu i częstotliwości do wzajemnych potrzeb ma wymierne korzyści nie tylko dla seniora, ale również dla opiekuna. Pozwala usprawnić wykonywanie codziennych zadań oraz tworzy serdeczny i przyjazny nastrój we wspólnym domu. Czynniki zdrowotne, które są nierozerwalnie związane z jesienią życia, w dużym stopniu oddziałują na proces porozumiewania się pomiędzy opiekunem a podopiecznym.

W podeszłym wieku często pojawiają się problemy ze słuchem, zaburzenia mowy, co utrudnia komunikację i zmniejsza jej efektywność. Może pojawić się niewyraźna mowa, która zakłóca artykulację dźwięków, zmiany w modulacji głosu. Przeszkody te mogą wywoływać u osób starszych stres, frustrację, poczucie niemocy, czy zniechęcenie. Dlatego osoba, która ma problemy z wyrażaniem swoich myśli lub odbieraniem przekazywanych informacji potrzebuje okazania jej cierpliwości i głębokiego zrozumienia trudności, z którymi się mierzy.

Pomocne techniki, które ułatwiają sprawne przekazywanie informacji osobom z barierami komunikacyjnymi to między innymi wielokrotne powtarzanie komunikatów, baczna obserwacja mimiki twarzy, ruchów ciała, gestów, utrzymywanie kontaktu wzrokowego, spokojny ton, wypowiadanie prostych, krótkich zdań. Powinno się unikać pośpiechu,  przerywania czy narzucania tempa rozmowy.  Istotne jest również dawanie seniorowi częstych informacji zwrotnych, że sygnały, które do nas wysyła, są dla nas zrozumiałe, a także potakiwanie, uśmiechanie się. A przede wszystkim – podejście pełne empatii i delikatności.

Należy również pamiętać o tym, że nasz podopieczny może mieć diametralnie różne od naszych poglądy i inne postawy wobec podejmowanych w rozmowie tematów. W takich sytuacjach trzeba wykazać się otwartością, tolerancją oraz szacunkiem dla odmienności. Każdy z nas jest inny – dlatego też tak ważne jest indywidualne podejście.

Podopiecznych należy traktować poważnie, przejawiając należytą uwagę i szacunek dla ich godności. Okazywać im zrozumienie, wrażliwość, współczucie oraz akceptację. Pozwoli to poczuć się im komfortowo i bezpiecznie. Codzienność w sprawowaniu opieki nad seniorem wiąże się z trudnymi i nieprzewidzianymi sytuacjami, dlatego umiejętność wczucia się w sytuację drugiej osoby i empatia to niezbędne cechy w pracy opiekuna.